Kırsal kalkınma destekleri, program amaçları, uygunluk kriterleri ve desteklenen yatırım alanları hakkında temel bilgiler.
TKDK Nedir ve IPARD Programı Amaçları Nelerdir?
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK), Avrupa Birliği (AB) tarafından aday ve potansiyel aday ülkelere destek olmak amacıyla oluşturulan Katılım Öncesi Yardım Aracı'nın Kırsal Kalkınma bileşeni olan IPARD programını yürütmektedir. IPARD'ın genel amaçları arasında tarım sektörünün modernizasyonu, gıda güvenliği, hayvan refahı, çevre koruma standartlarının yükseltilmesi, kırsal alanlarda ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi ve yaşam kalitesinin artırılması yer alır.
Örneğin, "Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar" (Tedbir 101) ile işletmelerin AB standartlarına uyumu ve rekabet güçlerinin artırılması hedeflenirken, "Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme" (Tedbir 302) ile kırsal alanda yeni işler yaratılması ve mevcut işlerin korunması amaçlanır.
Kimler Faydalanabilir? (Genel Uygunluk Kriterleri)
IPARD desteklerinden faydalanabilecek "Nihai Yararlanıcılar" genellikle şunlardır:
- Ulusal Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) veya Hayvan Kayıt Sistemi'ne (HKS) kayıtlı gerçek kişiler (çiftçiler) ve tüzel kişiler.
- Vergi sistemine kayıtlı, devlete vadesi geçmiş vergi ve sosyal güvenlik borcu bulunmayanlar.
- Başvuru tarihinde 18 yaşını doldurmuş, 65 yaşından büyük olmayanlar (gerçek kişi ve tüzel kişilik yetkilileri için).
- İlgili tedbir ve sektör için belirlenen mesleki yeterliliğe (diploma veya belirli bir süre iş deneyimi) sahip olanlar.
- Yatırımın sonunda AB ve ulusal standartlara (çevre, hayvan refahı, hijyen vb.) uyum sağlamayı taahhüt edenler.
- Kamu tüzel kişilikleri ve kamu hissesi %25'ten fazla olan tüzel kişilikler genellikle uygun değildir (istisnalar hariç).
Her çağrı dönemi ve tedbir için spesifik uygunluk kriterleri TKDK tarafından yayınlanan Başvuru Çağrı Rehberleri'nde detaylı olarak belirtilir.
Desteklenen Başlıca Yatırım Alanları
TKDK, IPARD programı kapsamında çok çeşitli yatırım alanlarına destek sağlamaktadır. Bunlardan bazıları:
- Süt ve kırmızı et üreten tarımsal işletmelerin modernizasyonu.
- Kanatlı eti ve yumurta tavukçuluğu işletmeleri.
- Süt ve süt ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması.
- Kırmızı ve kanatlı etinin işlenmesi ve pazarlanması.
- Meyve ve sebzelerin işlenmesi ve pazarlanması (soğuk hava depoları dahil).
- Su ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması.
- Bitkisel üretimin çeşitlendirilmesi (tıbbi aromatik bitkiler, süs bitkileri, mantar vb.).
- Arıcılık ve arı ürünlerinin üretimi, işlenmesi ve pazarlanması.
- Zanaatkarlık ve katma değerli yöresel ürünler.
- Kırsal turizm ve rekreasyonel faaliyetler (konaklama, yeme-içme tesisleri).
- Su ürünleri yetiştiriciliği.
- Makine parkları.
- Yenilenebilir enerji yatırımları (işletmenin kendi tüketimine yönelik veya bağımsız).
Desteklenen alt sektörler ve uygun harcama kalemleri her tedbirin kendi rehberinde detaylıca açıklanmaktadır.